این دوران، نه فقط یک آزمون فنی برای شبکه، بلکه کلاس درسی شد که درسهای ارزشمندی برای آینده ارتباطات به همراه داشت. در روزهایی که نگرانی ها و اضطراب ها بالا بود، مردم، خانواده ها، و نیروهای امدادی و حتی نظامی و دفاعی بیش از همیشه به یک خط ارتباطی امن و پایدار نیاز داشتند و مخابرات ایران در این شرایط، با تمام توان کوشید تا این نیاز اساسی را برطرف کند که نتیجه آن حفظ پیوند ارتباطی در دل آشوب بود. این دستاورد، تنها حاصل تلاش شبانه روزی تیمهای فنی نبود، بلکه نشانه ای از تاب آوری زیرساختهایی بود که در سالهای اخیر با جدیت بیشتری تقویت شده بود. چگونه مخابرات توانست اعتماد را پایدار نگه دارد؟ این موضوع فقط به تجهیزات خلاصه نمیشد. اگرچه سرمایه گذاری روی فیبر نوری، مراکز انتقال داده، و مسیرهای پروتکشن ارتباطی جایگزین، پایه های فنی این پایداری را بنا نهاد، اما نبض اصلی، در دستان نیروهای انسانی بود. تیمهای فنی که در خط مقدم، با وجود تمام سختیها، برای بازسازی مسیرهای آسیب دیده، برقراری لینکهای موقت، و اطمینان از عملکرد صحیح تجهیزات فنی و حیاتی تلاش میکردند، قهرمانان این صحنه بودند. در مناطق مختلف کشور ،بیش از ۵۰۰۰ مأموریت اضطراری برای حفظ پایداری شبکه ارتباطی در جریان جنگ تحمیلی سوم به انجام رسید که نشان دهنده تلاش بی وقفه تیمهای فنی و عملیاتی برای ارائه خدمات ارتباطی بی نقص به هموطنان است. مخابرات منطقه خوزستان نیز در شرایط ویژه جنگ رمضان با اجرای اقدامات فوری، پایداری ارتباطات را در استان حفظ کرد. ترمیم سریع شبکه و فیبر نوری، تأمین سوخت و موتور برق مراکز مهم و حیاتی، و نصب باتری های تغذیه نیرو از مهمترین فعالیتها بود. پایش لحظهای شبکه و آمادهباش تیمهای فنی، واکنش سریع به اختلالات را ممکن ساخت. همچنین با افزایش پهنای باند و تقویت سیستمهای انتقال، ظرفیت ارتباطی مراکز پرترافیک ارتقا یافت. مخابرات منطقه خوزستان در همین مدت توانست در بحث توسعه شبکه ، ۲۷ کیلومتر کابلکشی فیبر نوری و بیش از ۱۲۰ طرح شامل فیبر ضروری، اتصال فیبر ارتباطات سیار، همچنین طرح مسیر فیبر تاریک بین مراکز سیار و طرح های اختصاصی را با تلاش مستمر نیروهای فنی و عملیاتی خود اجرا کند. این اقدامات گسترده شرکت مخابرات ایران در مناطق مختلف کشور، نشان دهنده تعهد، سرعت عمل، و آمادگی تیمهای پشتیبانی و عملیاتی، در کنار زیرساختهای فنی، به عنوان عوامل کلیدی در حفظ ارتباطات در شرایط بحرانی است. مهندس محمد جعفرپور، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، در این راستا بر همین نکته تأکید کرده و حضور بی وقفه کارکنان در میدان عمل و پای کار بودن آنهادر شرایط حساس جنگ را ستوده است. او نیروی انسانی را سرمایه اصلی مخابرات دانسته و بر ضرورت منطقی بودن توزیع نیروها، چابکسازی ساختار ستادی، و انتقال بیشتر نیروها به بخش های عملیاتی، برای ارتقای سرعت و کیفیت خدمات رسانی تأکید کرده و تقویت تعلق سازمانی و ارتقای فرهنگ اداری را نیز از اولویتهای مهم برای افزایش هم افزایی و کارآمدی در مجموعه مخابرات برشمرده است. مهمترین درسی که از این تجربه ها آموخته شد، این بود که شبکه مخابرات، صرفاً یک سرویس دهنده نیست، بلکه ستون فقرات امنیت، سلامت اجتماعی و حتی توان دفاعی کشور محسوب میشود بنابراین، تاب آوری شبکه در برابر انواع بحران ها از جنگ و حملات سایبری گرفته تا بلایای طبیعی باید اولویت اصلی باشد. از این رو، شرکت مخابرات ایران باید این آموخته ها را تقویت و در دستور کار خود قرار دهد: ادامه توسعه فیبر نوری در سراسر کشور به خصوص مناطق دورافتاده، افزایش پهنای باند و ظرفیت مراکز انتقال داده منطقه ای برای پشتیبانی سریعتر، نصب و راه اندازی گسترده منابع انرژی جایگزین و اضطراری (مانند پنل های خورشیدی و سیستمها و باطری های پیشرفته) برای تمامی مراکز حساس و سایت های مخابراتی کلیدی، به روزرسانی دستورالعمل مدیریت بحران، برگزاری رزمایش، و تمرکز بر آموزش نیروهای فنی برای واکنش سریع و مؤثر در شرایط اضطراری، و همچنین افزایش هوشیاری و توانمندی در برابر حملات سایبری که در دوران جنگ، میتواند به ابزاری برای فلج کردن زیرساختها تبدیل شود.
در نهایت، تجربه جنگهای اخیر به ما آموخت که پایداری اعتماد، هدفی بلند مدت است که با تکیه بر فناوری های نوین و نیروی انسانی متخصص و متعهد، در دل سختترین ناپایداریها نیز قابل دستیابی است و این درس ها، نقشه راهی است برای ساختن شبکه ای که نه تنها در زمان صلح، بلکه در دل هر بحرانی، به عنوان ستون استوار ارتباطات و اطمینان در کشور باقی بماند. یادداشت از : عباس شاخی
