امروزه تقریباً همه افراد بخش قابل توجهی از روز را مقابل نمایشگرهای مختلف سپری میکنند؛ از تلفن هوشمند و لپتاپ گرفته تا تبلت و تلویزیون. در چنین شرایطی، رعایت اصول ارگونومی و محافظت از سلامت چشم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بسیاری از کاربران با قانون ۲۰-۲۰-۲۰ آشنا هستند؛ روشی که توصیه میکند هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۲۰ ثانیه به نقطهای در فاصله حدود ۲۰ فوت (حدود ۶ متر) نگاه کنید تا چشمها فرصت استراحت پیدا کنند. در کنار این توصیه، قانون دیگری نیز وجود دارد که بر فاصله مناسب از نمایشگرها تمرکز دارد و با عنوان قانون ۱-۲-۱۰ شناخته میشود.
قانون ۱-۲-۱۰ چیست؟
این قانون فاصله مناسب کاربر از انواع نمایشگرها را مشخص میکند:
گوشی هوشمند: حدود ۱ فوت (نزدیک به ۳۰ سانتیمتر)
مانیتور رایانه: حدود ۲ فوت (تقریباً ۶۰ سانتیمتر)
تلویزیون: حدود ۱۰ فوت (حدود ۳ متر)
البته این اعداد یک استاندارد مطلق نیستند و بسته به اندازه نمایشگر، وضوح تصویر و نوع دستگاه ممکن است کمی تغییر کنند، اما بهعنوان یک راهنمای کاربردی برای کاهش فشار بر چشمها مورد استفاده قرار میگیرند.
کارشناسان معتقدند این قانون بهویژه برای آموزش کودکان نیز مفید است، زیرا بسیاری از آنها هنگام تماشای تلویزیون یا استفاده از گوشی و تبلت، فاصله مناسبی با نمایشگر رعایت نمیکنند.
چرا رعایت این فاصله اهمیت دارد؟
هدف اصلی قانون ۱-۲-۱۰ کاهش فشار واردشده به عضلات چشم است. تمرکز طولانیمدت روی نمایشگرها میتواند باعث خستگی چشم، سردرد و تاری موقت دید شود.
علاوه بر این، هنگام خیره شدن به صفحهنمایش، تعداد دفعات پلک زدن کاهش پیدا میکند؛ موضوعی که احتمال خشکی چشم و احساس سوزش را افزایش میدهد. رعایت فاصله مناسب و زاویه صحیح دید میتواند این مشکلات را تا حد زیادی کاهش دهد.
کارشناسان توصیه میکنند قانون ۱-۲-۱۰ را در کنار قانون ۲۰-۲۰-۲۰ به کار بگیرید و در صورت امکان، از ابزارهای مدیریت زمان استفاده از نمایشگر نیز بهره ببرید.
زاویه دید نیز به اندازه فاصله اهمیت دارد
اگرچه قانون ۱-۲-۱۰ یک راهنمای مناسب برای تعیین فاصله است، اما زاویه قرارگیری نمایشگر نیز نقش مهمی در راحتی کاربر دارد.
نوع نمایشگر، فناوری ساخت پنل، میزان روشنایی محیط و حتی طراحی دستگاه میتواند زاویه مناسب دید را تغییر دهد. برای مثال، گوشیهای تاشو با نمایشگرهای بزرگ یا مانیتورهای خمیده ممکن است به فاصله یا زاویه متفاوتی نسبت به نمایشگرهای معمولی نیاز داشته باشند.
در مانیتورهای خمیده، به دلیل انحنای صفحه، فاصله و موقعیت نشستن باید متناسب با شعاع انحنای نمایشگر تنظیم شود تا کاربر بهترین کیفیت تصویر را مشاهده کند و فشار کمتری به گردن و چشمها وارد شود.
هنگام استفاده از لپتاپ به این نکات توجه کنید
در لپتاپها، به دلیل نمایشگر تخت، رعایت فاصله مناسب معمولاً سادهتر است. با این حال، اگر در نزدیکی پنجره یا زیر نور مستقیم خورشید کار میکنید، بهتر است دستگاه را در محلی قرار دهید که بازتاب نور روی نمایشگر به حداقل برسد.
تنظیم روشنایی نمایشگر متناسب با نور محیط، حفظ فاصلهای در حدود طول بازو از لپتاپ و قرار گرفتن نمایشگر در ارتفاع مناسب، از دیگر توصیههایی است که میتواند فشار واردشده به چشم و گردن را کاهش دهد.
در مجموع، رعایت قانون ۱-۲-۱۰ در کنار استراحتهای منظم، تنظیم مناسب روشنایی و حفظ وضعیت صحیح بدن، از سادهترین و مؤثرترین راهکارها برای کاهش خستگی چشم در عصر استفاده گسترده از نمایشگرها به شمار میرود.
